Ovaj tekst je crna hronika u uskom smislu: šta koji izvor tvrdi, šta je navod, a šta je već pravomoćno. Ne spaja Avazov dosje i SIPA saopštenje u jedan film. Ne proglašava krivicu tamo gdje je nema. Harris Österdahl je ubijen u Sarajevu u oktobru 2023. Tri osobe su osuđene na po deset godina. To je presuda. Sve ostalo u ovom dosjeu ostaje navod, izvještaj ili policijska izjava.

Dva izvora, dva traga

Prvi trag je izvještaj Avaza na osnovu Istraga.ba. Tu se pojavljuje ime Mujo Brkić, službenik MUP-a Kantona Sarajevo, referent za oružje u Policijskoj stanici Ilijaš. Avaz piše o kupovinama na tuđa imena, o skidanju serijskih brojeva i o prodaji prema čovjeku navedenom kao Cezar, zatim prema Nizozemskoj i Švedskoj. Isti izvještaj veže dio pištolja za najmanje pet ubistava u Švedskoj i za mrežu Fox.

Drugi trag je saopštenje SIPA o akciji Thor, koje prenosi Crna Hronika. Tu stoje pretresi na četiri lokacije, nalog Suda BiH, učešće MUP-a KS i MUP-a RS, popis oduzetog oružja i streljiva, sumnja na krivotvorenu dozvolu, te smrt osumnjičenog od samopovređivanja, po SIPA, u KCUS-u.

Avaz, u svom tragu, navodi samoubistvo u toaletu PS Ilijaš nakon hapšenja SIPA. SIPA govori o samopovređivanju i smrti u KCUS-u. To su dvije formulacije, iz dva izvora. Inat ih ne stapa u jednu scenu i ne bira koja je „tačna“. Prenosi obje, atributirane.

Šta Avaz i Istraga.ba navode o kupovini i cijeni

Po tom izvještaju, Brkić je, navodno, kupovao oružje na tuđa imena. Više od 100 pištolja u Doboju, u prodavnici Trofej. Više od 50 pištolja u Bratuncu, u Ribosportu. Serijski brojevi su, po istom izvještaju, skidani. Prodaja prema Cezaru navedena je oko 2000 eura po komadu, prema Nizozemskoj oko 3000, prema Švedskoj oko 5000. To su cifre iz tog novinarskog lanca, ne iz presude, i ovdje stoje kao navedene, ne kao dokazane na sudu u ovom tekstu.

Lanac nabavke, kako ga Avaz/Istraga.ba crtaju, ide od Shot Zenica, preko Trofej Doboj, do Brkića. I tu vrijedi ista disciplina: to je rekonstrukcija izvora, ne nalaz vještaka u ovom članku.

Švedska policija je, po tom izvještaju, obnovila serijske brojeve na četiri HS pištolja vezana za pet ubistava. To je tvrdnja izvora o tuđem forenzičkom poslu. Inat ne dodaje imena žrtava tih pet slučajeva, ni optužnice u Švedskoj, jer ih navedeni faktovi ne daju.

Fox, Brut, crna lista: šta je navedeno, šta nije

Avaz/Istraga.ba smještaju priču uz mrežu Fox, poznatu i kao Foxtrot. EUROPOL akcija navedena je kao Brut. Foxtrot je, po istom izvještaju, 2025. stavljen na američku crnu listu. Fox se, kako izvor piše, nalazi u Iranu. To su geopolitičke i policijske rečenice iz tog dosjea. Nisu dokaz da je svaki pištolj iz Ilijaša završio u istom atentatu, i ovaj tekst to ne kaže.

U politici crna lista i Iran brzo postanu naslov. Ovaj tekst ih ostavlja tamo gdje jesu: kao navođenje izvora, ne kao uredničku potvrdu kretanja osobe.

Šta je već presuđeno: Österdahl

Harris Österdahl je ubijen u Sarajevu u oktobru 2023. Tri osobe su osuđene na po deset godina. To je jedina tačka u ovom dosjeu koju Inat smije tretirati kao sudski ishod, jer je tako navedeno. Tekst ne proširuje tu presudu na Brkića, na Cezara, na Thor ili na pet švedskih ubistava. Presuda za Sarajevo 2023. stoji sama.

Za čitaoca u dijaspori, posebno u Švedskoj, važno je ne pomiješati te slojeve. Jedno je sarajevsko ubistvo s izrečenom kaznom. Drugo je novinarski lanac o oružju. Treće je SIPA akcija i smrt osumnjičenog.

SIPA o akciji Thor

Po saopštenju SIPA koje prenosi Crna Hronika, akcija Thor obuhvatila je pretrese na četiri lokacije, po nalogu Suda BiH. U akciji su učestvovali MUP KS i MUP RS. Oduzeto je, kako SIPA navodi, devet lovačkih pušaka, pet pištolja, oko 190 metaka i dokumentacija o dozvolama. Postoji sumnja na krivotvorenu dozvolu. To je sumnja, ne presuda za krivotvorenje.

Osumnjičeni je, po SIPA, sebi nanio povrede i umro u KCUS-u. Avaz u svom tekstu govori o samoubistvu u toaletu PS Ilijaš nakon hapšenja. Inat ponavlja: dva opisa, dva izvora. Nema treće, „pomirene“ verzije.

SIPA u navedenom saopštenju ne sudi o pet švedskih ubistava i ne potvrđuje Avazove cijene. Zato ovaj tekst SIPA ne koristi kao pečat na Istraga.ba rekonstrukciju.

Kako čitati ime, funkciju i smrt

Mujo Brkić je u Avazovom izvještaju imenovan kao referent za oružje u PS Ilijaš. Ta funkcija, ako stoji, objašnjava zašto priča uopšte ima težinu: čovjek koji administrira dozvole nije isti profil kao slučajni preprodavač. Ali funkcija nije dokaz. Ime u naslovu nije presuda. Smrt, u bilo koj od dva opisa, nije priznanje krivice i nije dokaz lanca prema Švedskoj.

U vijestima ovakvi slučajevi traju duže od jednog dana. Traju dok tužilaštvo ne kaže šta tereti žive osobe, ako ih tereti. U navedenim faktima nema presude protiv Brkića, nema broja podignutih optužnica iz Thora i nema imena kupaca u Švedskoj. Zato ih nema ni ovdje.

Šta ovaj tekst namjerno ne radi

Ne opisuje scenu smrti dalje od onoga što izvori kažu. Ne izmišlje nalog, satnicu hapšenja ni dijalog u stanici. Ne tvrdi da je „Foxova mafija“ kupila konkretnih 150 pištolja od jednog čovjeka. Ne prebrojava švedska ubistva iznad onih pet koje izvor veže za četiri HS pištolja s obnovljenim brojevima. Ne proglašava Cezara, Trofej, Ribosport ili Shot krivima. Imena firmi stoje jer ih izvor stavlja u lanac nabavke, kao navod.

Pošten zaključak ima tri rečenice. Avaz i Istraga.ba tvrde da je službenik MUP-a KS, Mujo Brkić, navodno kupovao pištolje na tuđa imena u Doboju i Bratuncu i slao ih dalje prema Cezaru, Nizozemskoj i Švedskoj, uz vezu s Foxom i s četiri HS pištolja za koja švedska policija, po tom izvještaju, kaže da su vezana za pet ubistava. SIPA o Thoru govori o četiri pretresa, oduzetom oružju, sumnji na krivotvorenu dozvolu i smrti osumnjičenog od samopovređivanja u KCUS-u. Jedina presuda u ovom tekstu je ona za ubistvo Harrisa Österdahla u Sarajevu 2023, s kaznama od po deset godina za tri osobe.

Ključni detalji, rastavljeni po izvoru

Avaz / Istraga.ba, kao navođenje:

  • ime: Mujo Brkić, referent za oružje u PS Ilijaš, MUP KS

  • kupovina na tuđa imena: više od 100 pištolja, Trofej Doboj; više od 50, Ribosport Bratunac

  • serijski brojevi: skinuti, po tom izvještaju

  • cijene: oko 2000 eura prema Cezaru, oko 3000 prema Nizozemskoj, oko 5000 prema Švedskoj

  • lanac: Shot Zenica, Trofej Doboj, Brkić

  • švedska policija: četiri HS pištolja, obnovljeni brojevi, veza s pet ubistava

  • Fox / Foxtrot, EUROPOL Brut, američka crna lista 2025, Fox u Iranu

  • smrt: samoubistvo u toaletu PS Ilijaš nakon hapšenja SIPA

SIPA / Crna Hronika, kao saopštenje:

  • akcija Thor, četiri lokacije, nalog Suda BiH

  • MUP KS i MUP RS učestvovali

  • 9 lovačkih pušaka, 5 pištolja, oko 190 metaka, dokumentacija o dozvolama

  • sumnja na krivotvorenu dozvolu

  • osumnjičeni: samopovređivanje, smrt u KCUS-u

Presuda, odvojeno:

  • Harris Österdahl, Sarajevo, oktobar 2023, tri kazne po 10 godina

Šta ostaje otvoreno

Ostaje da li će tužilaštvo protiv živih osoba iz Thora podići akt, i s koj kvalifikacijom. Ostaje da li švedski sudovi u pet ubistava, ako ih vežu za te pištolje, ikad imenuju bosanski lanac. Ostaje koji od dva opisa smrti stoji u službenom ljekarskom zapisu. Inat nema taj zapis.

Ostaje i Cezar kao ime u novinarskom lancu, bez presude. Ostaje Foxtrot na crnoj listi kao američka odluka iz 2025, ne kao dokaz svake isporuke iz Ilijaša.

Uredničko čitanje, odvojeno od izvora: oružje koje prođe kroz šalter dozvola teže se prati od oružja s ulice, baš zato što izgleda legalno dok serijski broj ne nestane. To je razlog zašto priča ima težinu. To nije razlog da se ime proglasi krivim u uredničkoj rečenici.

Sve između ostaje otvoreno. Tako i treba da ostane dok sud ne kaže drugačije.